Celiakia – niektóre osoby są bardziej narażone…

Aż 95% chorych nie zda­je sobie sprawy ze swo­jej celi­akii, która powodu­je wyniszcze­nie całego orga­niz­mu i nieprzy­jemne oraz niebez­pieczne objawy. Tym­cza­sem trwała nietol­er­anc­ja glutenu doty­czy aż 1 na 8 pol­s­kich rodzin! Ist­nieją też oso­by bardziej narażone na jej wys­tąpi­e­nie… Jakie? Sprawdź!

Celiakia – gluten niszczy Twoje jelita

Celi­akia (choro­ba trzew­na) to trwała nietol­er­anc­ja glutenu. Jest chorobą autoim­muno­log­iczną: jeśli cho­ru­jesz, spoży­wany gluten dzi­ała na Ciebie toksy­cznie, powodu­jąc niepraw­idłową reakcję układu odpornoś­ciowego. Zami­ast traw­ić ten skład­nik, orga­nizm wyt­warza prze­ci­w­ci­ała prze­ci­wko włas­nym tkankom – kosmkom jeli­towym.

Kosm­ki jeli­towe (wypust­ki w jeli­cie) odpowiada­ją za wchła­ni­an­ie skład­ników odży­w­czych. Zniszc­zone nie pełnią swo­jej roli, a Twój orga­nizm jest niedoży­wiony. To właśnie liczne niedobo­ry powodu­ją nieprzy­jemne i niebez­pieczne dolegli­woś­ci.

Celiakia występuje u 1 na 8 rodzin w Polsce

Czyli u pon­ad 400 tysię­cy osób. Nieste­ty jedynie 5% chorych wie o swo­jej celi­akii i może skutecznie prze­ci­wdzi­ałać jej obja­wom i kon­sek­wencjom. Bada­nia wykazu­ją, że od wys­tąpi­enia pier­wszych symp­tomów choro­by do postaw­ienia praw­idłowej diag­nozy mija śred­nio 10–12 lat! Pamię­taj, że celi­akia może uak­ty­wnić się w każdym wieku – od tego momen­tu trwa do koń­ca życia. Aby zachorować, trze­ba jed­nak mieć predys­pozy­c­je gene­ty­czne.

Grupy podwyższonego ryzyka zachorowania

Po pier­wsze, celi­ak­ię 2 razy częś­ciej obser­wu­je się u kobi­et niż u mężczyzn. Wyższe ryzyko obec­noś­ci tego schorzenia wys­tępu­je również u:

krewnych pier­wszego stop­nia chorych na celi­ak­ię,

chorych na inne choro­by autoim­muno­log­iczne (np. Hashimo­to, cukrzy­ca typu 1, reuma­toidalne zapale­nie stawów, łuszczy­ca, autoim­muno­log­iczne zapale­nie wątro­by),

chorych na zespoły Dow­na, Williamsa lub Turn­era,

chorych na kłębuszkowe zapale­nie jelit,

mają­cych selek­ty­wny niedobór IgA,

mają­cych nefropatię IgA.

Trzy typy celiakii: klasyczna, skąpoobjawowa i bezobjawowa 

Celi­akia klasy­cz­na (pełnoob­ja­wowa, jaw­na) wys­tępu­je u ok. 10% chorych i wiąże się z wys­tępowaniem najbardziej widocznych objawów – związanych głównie z ukła­dem pokar­mowym. Mogą to być np. bóle brzucha, wzdę­cia, biegun­ki, wymio­ty czy prob­le­my skórne. Ten typ trwałej nietol­er­ancji glutenu doty­czy przede wszys­tkim dzieci, osób starszych i kobi­et w ciąży.

Celi­akia skąpoob­ja­wowa (niema) charak­teryzu­je się niety­powy­mi i częs­to niereg­u­larny­mi objawa­mi. Bywa­ją one również mylone z inny­mi choroba­mi. Należą do nich m.in. ane­mia, prob­le­my ze szk­li­wem, zmi­any nas­tro­ju, zaburzenia neu­ro­log­iczne czy niereg­u­larne cyk­le miesiączkowe.

Celi­akia bezob­ja­wowa (ukry­ta) jest najczęś­ciej wstępem do wys­tąpi­enia typu jawnego lub niemego choro­by. Uak­ty­w­nia się pod wpły­wem różnych czyn­ników, np. stre­su, spad­ku odpornoś­ci czy ciąży. Pole­ga na braku objawów przy jed­noczes­nej obec­noś­ci genów odpowiedzial­nych za trwałą nietol­er­ancję glutenu i prze­ci­w­ci­ał we krwi.

Pode­jrze­wasz celi­ak­ię? Najpierw warto wykon­ać test DNA

Celiakia – często występuje u kilku członków rodziny

Jest chorobą zapisaną w genach, a więc i dziedz­ic­zoną. Z tego powodu może wys­tąpić zarówno u Twoich dzieci, jak i rodzeńst­wa, rodz­iców czy dzi­ad­ków. Praw­dopodobieńst­wo pojaw­ienia się celi­akii u krewnych w pier­wszej linii (rodz­ice, dzieci) to aż 1:6 (pon­ad 16%), a u blis­kich w drugiej linii: 1:20. Co więcej, ryzyko wys­tąpi­enia tego schorzenia u obo­j­ga bliźniąt jed­no­ja­jowych wynosi aż 75%!

Trud­no jed­nak przewidzieć, w jaki sposób rozłożą się geny. Z tego powodu zale­ca się prze­badanie wszys­t­kich członków rodziny (przede wszys­tkim krewnych w pier­wszej linii) – nawet wtedy, gdy nie wys­tępu­ją żadne objawy. Dzię­ki temu możli­we będą albo całkowite wyk­lucze­nie celi­akii, albo szy­b­ka reakc­ja wtedy, gdy choro­ba się uak­ty­wni.

 

celiakia