Celiakia w czasie ciąży

Nielec­zona celi­akia znaczą­co wpły­wa na możli­wość zajś­cia w ciążę, obniża­jąc płod­ność kobi­ety nawet o 40%! Może pon­ad­to wywoły­wać niepraw­idłowy rozwój pło­du, niską masę urodzeniową i/lub niedokr­wis­tość dziec­ka, a nawet poronienia. Dzieje się tak, ponieważ w wyniku celi­akii orga­nizm nie wchła­nia skład­ników odży­w­czych.

Celiakia – niedożywienie i silne osłabienie organizmu kobiety

W efek­cie dziecko także narażone jest na niedobo­ry żywieniowe i niepraw­idłowy rozwój. Częs­to orga­nizm kobi­ety jest zbyt sła­by na utrzy­manie ciąży i dochodzi do samoist­nego poronienia. Dlat­ego wczesne rozpoz­nanie celi­akii i całkowite wye­lim­i­nowanie glutenu z diety jest szczegól­nie ważne dla przyszłych mam.
U kobi­et, które nie leczyły celi­akii, dziesię­ciokrot­nie częś­ciej dochodzi do samoist­nego poronienia niż u tych kobi­et, które całkowicie wye­lim­i­nowały z diety gluten.

Planowanie ciąży

U kobi­et z nielec­zoną celi­ak­ią obser­wu­je się zde­cy­dowanie krót­szy okres płod­ny, a nawet zanik miesiącz­ki. Sza­cu­je się, że płod­ność chorej kobi­ety może być obniżona nawet o 40%. Zauważono również, że prze­jś­cie na dietę bezg­lutenową może w szy­bkim cza­sie pozy­ty­wnie wpłynąć na zajś­cie w ciążę.
Podob­nie sytu­ac­ja wyglą­da w przy­pad­ku mężczyzn chorych na celi­ak­ię. Zaburzenia płod­noś­ci – w postaci prob­lemów z erekcją oraz niskiej jakoś­ci nasienia – mogą mieć związek z trwałym nietolerowaniem glutenu. W związku z tym mężczyznom także zale­ca się bada­nia i wye­lim­i­nowanie z diety glutenu (jeśli cho­ru­ją na celi­ak­ię).

Celi­akia może być przy­czyną prob­lemów z płod­noś­cią obo­j­ga part­nerów i utrzymy­wać się w formie uta­jonej — nieda­jącej objawów. To właśnie z tego powodu tak waż­na jest wczes­na diag­nos­ty­ka przyszłych rodz­iców.

Jak celiakia wpływa na ciążę?

Celi­akia powodu­je, że potrzeb­ne do praw­idłowego roz­wo­ju skład­ni­ki odży­w­cze nie wchła­ni­a­ją się praw­idłowo, co prowadzi do niedoboru mikro- i makroele­men­tów. Dla kobi­et w ciąży szczególne zagroże­nie stanowi niedobór cynku, selenu, żelaza i kwa­su foliowego, ponieważ te sub­stanc­je wpły­wa­ją na rozwój pło­du. Samo wye­lim­i­nowanie glutenu z diety to częs­to za mało i koniecz­na jest dodatkowa suple­men­tac­ja.

Wśród kobi­et chorych na celi­ak­ię, które nie wye­lim­i­nowały z diety glutenu, aż dziesięć razy częś­ciej dochodzi do poronienia (m.in. z powodu częstej przy celi­akii ane­mii czy obec­noś­ci prze­ci­w­ci­ał utrud­ni­a­ją­cych zag­nieżdże­nie zar­o­d­ka). Dodatkowo dieta glutenowa w takiej sytu­acji nieko­rzyst­nie wpły­wa na rozwój dziec­ka i sprzy­ja jego niskiej masie urodzeniowej, niedokr­wis­toś­ci czy porodowi przed­w­czes­ne­mu. Może powodować również mied­ni­cowe ułoże­nie pło­du i upośledzać gospo­darkę hor­mon­al­ną.

Nielec­zona celi­akia może również mieć wpływ na płeć dziec­ka. Bada­nia Insty­tu­tu Mat­ki i Dziec­ka w Warsza­w­ie przeprowad­zone na małej grupie kobi­et wykaza­ły, że nielec­zone lub niewłaś­ci­wie lec­zone kobi­ety z celi­ak­ią częś­ciej rodz­iły dziew­czyn­ki, nato­mi­ast kobi­ety sto­su­jące dietę bezg­lutenową – chłopców. Lekarze wiążą to z tym, że zar­o­d­ki żeńskie są sil­niejsze.

Kobieta chora na celiakię ma szanse na urodzenie zdrowego dziecka!

Dla zachowa­nia zdrowia i praw­idłowego roz­wo­ju pło­du zale­ca się prze­jś­cie na dietę bezg­lutenową co najm­niej rok przed rozpoczę­ciem starań o dziecko oraz stosowanie diety w trak­cie trwa­nia ciąży.
Wcześniej jed­nak przys­zli rodz­ice powin­ni pod­dać się badan­iom diag­nos­ty­cznym i – jeśli to konieczne – skon­sul­tować się ze spec­jal­istą diete­tykiem. Częs­to sama dieta bezg­lutenowa nie wystar­cza i konieczne jest uzu­pełnie­nie skład­ników odży­w­czych przez suple­men­tację.

Po narodzinach…

Celi­akia – podob­nie jak inne choro­by gene­ty­czne – jest dziedz­ic­zona w rodzinie. Ist­nieje zatem ryzyko, że dziecko chorej mat­ki lub ojca również będzie miało predys­pozy­c­je do wys­tąpi­enia celi­akii.
Możli­we, że objawy nie będą wys­tępować u dziec­ka, ponieważ choro­ba przyjmie for­mę uta­joną. Dlat­ego w pier­wszej kole­jnoś­ci zale­ca się przeprowadze­nie badań gene­ty­cznych w kierunku celi­akii. Pozwala­ją one potwierdz­ić bądź wyk­luczyć obec­ność genów charak­terysty­cznych dla tej choro­by i uniknąć biop­sji jeli­ta cienkiego. Badanie DNA poz­woli od początku życia dziec­ka uniknąć przykrych kon­sek­wencji nielec­zonej celi­akii.