Celiakia i cukrzyca typu 1 – często występują razem

Jeśli masz cukrzy­cę typu 1, ryzyko wys­tąpi­enia u Ciebie także celi­akii wynosi aż 15%. Według wyty­cznych Europe­jskiego Towarzyst­wa Gas­troen­terologii, Hepa­tologii i Żywienia (ESPGHAN) należysz więc do grupy, która koniecznie powin­na prze­badać się pod kątem trwałej nietol­er­ancji glutenu. To ważne, ponieważ tylko diag­nozu­jąc celi­ak­ię i wprowadza­jąc lecze­nie, będziesz mieć możli­wość prowadzenia skutecznej ter­apii cukrzy­cy.

 

 

 

 

 

 

Celiakia i cukrzyca typu 1 – czemu mogą współwystępować?

Chodzi przede wszys­tkim o autoim­muno­log­iczne podłoże obu chorób: tego typu schorzenia częs­to łączą się ze sobą. Co więcej, współist­nie­nie obu schorzeń w znacznym stop­niu uwarunk­owane jest czyn­nika­mi gene­ty­czny­mi.

Przy cukrzy­cy typu 1 orga­nizm ataku­je pro­duku­jące insulinę komór­ki β wysp trzustkowych, a przy celi­akii (po spoży­ciu glutenu) – kosm­ki jeli­towe odpowiedzialne za wchła­ni­an­ie skład­ników odży­w­czych z poży­wienia i leków. Nielec­zona celi­akia powodu­je więc liczne niedobo­ry, niedoży­wie­nie i prob­le­my z wchła­ni­an­iem sub­stancji akty­wnych z leków.

Najczęstsze objawy celiakii u chorych na cukrzycę typu 1

Jeśli prze­bieg Two­jej cukrzy­cy jest chwiejny, częs­to wyma­gasz mody­fikacji dawek insuliny i wys­tępu­ją u Ciebie epi­zody hipog­likemii lub kwa­si­cy ketonowej – to znak alar­mowy, że możesz mieć również celi­ak­ię. Inne objawy mogą być trudne do wych­wyce­nia, słabo nasilone i rzad­ko łąc­zone z trwałą nietol­er­ancją glutenu.

Dlaczego? Celi­akia u osób z cukrzy­cą typu 1 zwyk­le ma prze­bieg skąpoob­ja­wowy, niemy. Mogą wys­tąpić m.in. niedobo­ry masy ciała, niedokr­wis­tość, depres­ja, padacz­ka, zmi­any skórne, kłopo­ty z płod­noś­cią, wady szk­li­wa zębowego czy zaburzenia miesiączkowa­nia u kobi­et, a u nas­to­latków również opóźnie­nie dojrze­wa­nia.

Wpływ nieleczonej celiakii na cukrzycę typu 1

Nielec­zona celi­akia nieko­rzyst­nie wpły­wa zarówno na ter­apię cukrzy­cy typu 1, jak i całe Two­je życie. Może powodować przede wszys­tkim:

mniejszą skuteczność leczenia cukrzy­cy typu 1;

chwiejny, nieprzewidy­wal­ny prze­bieg cukrzy­cy typu 1;

wyższe ryzyko niebez­piecznych powikłań: retinopatii, nefropatii i osteo­porozy, a nawet nowot­worów;

wyższe ryzyko śmier­ci (po 15 lat­ach nielec­zonej celi­akii wzras­ta ono aż 3 razy).

Podejrzewasz celiakię? Najpierw wykonaj badanie DNA

Celi­akia ma bowiem podłoże gene­ty­czne – żeby na nią zachorować, musisz mieć określone geny (HLA-DQ2 i/lub HLA-DQ8). Badanie DNA jed­noz­nacznie wskaże, czy u Ciebie wys­tępu­ją. Jeśli nie, celi­akia zostanie wyk­luc­zona, a jeśli tak – potrzeb­na będzie dal­sza diag­nos­ty­ka. Przy dodat­nim wyniku tes­tu DNA przeprowadza się bada­nia krwi, które pokazu­ją, czy choro­ba jest akty­w­na.

Real­iza­c­ja bada­nia gene­ty­cznego w pier­wszej kole­jnoś­ci ma również inną korzyść. Dzię­ki wynikowi zysku­jesz infor­ma­cję na całe życie, czy ter­az lub w przyszłoś­ci możesz zachorować na celi­ak­ię. Bada­nia krwi pokazu­ją tylko stan obec­ny.

Co ważne, bada­nia prze­ci­w­ci­ał cza­sa­mi mogą dać fałszy­wy wynik – jeśli masz celi­ak­ię i cukrzy­cę typu 1, możesz mieć niedobo­ry prze­ci­w­ci­ał IgA.

Bez real­iza­cji tes­tu gene­ty­cznego możesz naraz­ić się na niepotrzeb­ną dal­szą diag­nos­tykę (w tym biop­sję jeli­ta), której dzię­ki wynikowi bada­nia DNA moż­na uniknąć.

Szybka diagnoza celiakii poprawi jakość Twojego życia

Im szy­b­ciej zdi­ag­nozu­jesz u siebie celi­ak­ię, tym szy­b­ciej będziesz mieć możli­wość wprowadzenia odpowied­niego leczenia. Dzię­ki temu możli­wa będzie nie tylko skutecz­na ter­apia cukrzy­cy typu 1, ale również uchronie­nie się przed niebez­pieczny­mi powikła­ni­a­mi.

Usta­bi­lizu­jesz więc prze­bieg cukrzy­cy i zmniejszysz ryzyko wys­tąpi­enia m.in. osteo­porozy, retinopatii czy raka jeli­ta. Znacznie popraw­isz też jakość życia, pozby­wa­jąc się przykrych dolegli­woś­ci związanych z niedob­o­ra­mi wit­a­min i min­er­ałów (m.in. zmi­an skórnych).

 

Leczenie celiakii – tylko dieta bezglutenowa

Po wykryciu celi­akii musisz prze­jść na ścisłą dietę bezg­lutenową. Tylko wtedy zniszc­zone przez toksy­cznie dzi­ała­ją­cy gluten kosm­ki jeli­towe zaczną się odbu­dowywać. Pamię­taj, że elim­i­nac­ja glutenu musi być całkowi­ta, ponieważ nawet najm­niejsza jego ilość nieko­rzyst­nie wpły­wa na błonę ślu­zową jelit.

Ze wzglę­du na liczne niedobo­ry wynika­jące z nielec­zonej celi­akii, warto sko­rzys­tać z pomo­cy diete­ty­ka i dodatkowo suple­men­tować wit­a­miny i min­er­ały.

Jeśli wykonasz badanie DNA w kierunku celi­akii w naszym lab­o­ra­to­ri­um, dosta­niesz zalece­nia lekarskie i diete­ty­czne. W przy­pad­ku gdy celi­akia zostanie u Ciebie wykry­ta, otrzy­masz dodatkowo przykład­owy bezg­lutenowy jadłospis. Masz również możli­wość sko­rzys­ta­nia z dodatkowych kon­sul­tacji, które pomogą Ci praw­idłowo się odży­wiać i żyć zdrowiej.

celiakiaceliakia express