Uporczywe afty w jamie? Może odpowiadać za nie celiakia 

Two­je dziecko lub Ty cier­picie z powodu upor­czy­wych, nawraca­ją­cych aft i innych zmi­an w buzi? Afty w jamie ust­nej są jed­nym z częst­szych objawów celi­akii – szczegól­nie u najmłod­szych chorych. W takiej sytu­acji, aby sobie z nimi poradz­ić i uwol­nić siebie lub dziecko od nieprzy­jem­nych objawów oraz ustrzec przed kole­jny­mi (m.in. ane­mią), koniecz­na jest odpowied­nia diag­nos­ty­ka. Szy­bkie postaw­ie­nie diag­nozy i w razie potrze­by odstaw­ie­nie glutenu to szansa na szy­b­ki powrót do nor­mal­nego funkcjonowa­nia.

Czym są afty i skąd się biorą?

Afty to bolące nadżer­ki i owr­zodzenia w ustach. Są bard­zo nieprzy­jemne, a niejed­nokrot­nie uniemożli­wia­ją nawet wykony­wanie codzi­en­nych czyn­noś­ci – mycie zębów, jedze­nie czy mówie­nie. Nie wiado­mo dokład­nie, dlaczego się pojaw­ia­ją, ale duży wpływ mają na pewno niedobo­ry min­er­ałów i wit­a­min (m.in. kwa­su foliowego, wit. B12 i żelaza) oraz zaburzenia układu immuno­log­icznego [1].

Afty w jamie ustnej? To jeden z objawów celiakii

W źródłach naukowych może­my przeczy­tać: „Niek­tórzy autorzy poda­ją wys­tępowanie aft nawraca­ją­cych na błonie ślu­zowej jamy ust­nej jako jeden ze swoistych objawów celi­akii [2]”.

To wszys­tko dlat­ego, że celi­akia wiąże się z wys­tępowaniem niepraw­idłowej reakcji układu immuno­log­icznego. Gdy cho­ra oso­ba dostar­czy do orga­niz­mu gluten, atakowane są kosm­ki jeli­towe – małe wypust­ki w jeli­cie, które pow­ięk­sza­ją powierzch­nię jego chłon­ną.

Zde­grad­owane kosm­ki jeli­towe nie mogą praw­idłowo wchła­ni­ać wit­a­min, min­er­ałów i innych sub­stancji dostar­czanych do orga­niz­mu (np. skład­ników akty­wnych z leków czy suple­men­tów). To z kolei wiąże się z niedob­o­ra­mi (m.in. właśnie kwa­su foliowego czy wit­a­miny B12) i niedoży­wie­niem orga­niz­mu.

Co jeszcze powinno Cię zaniepokoić? Inne objawy celiakii

Nielec­zona celi­akia może mieć tak naprawdę wiele różnych objawów, lekarze mówią nawet, że każdy chory ma trochę inną celi­ak­ię. Oprócz aft w jamie ust­nej mogą to być np. prob­le­my skórne, bóle głowy, bóle mięśni i koś­ci, osteo­poroza, prob­le­my z płod­noś­cią czy poronienia. Do objawów trwałej nietol­er­ancji glutenu należą też ane­mia, zmęcze­nie orga­niz­mu, spadek samopoczu­cia czy nawet depres­ja. U niek­tórych chorych mogą pojaw­ić się też prob­le­my żołąd­kowe.

A jak objawia się celiakia u dziecka?

Celi­akia u dziec­ka to częs­to również biegun­ka, bóle brzusz­ka i inne prob­le­my tego typu. Niedobo­ry związane z celi­ak­ią nierzad­ko wywołu­ją też prob­le­my ze wzrostem i przy­bieraniem na wadze, a nawet ane­mię czy przed­w­czes­ną osteo­porozę. Do możli­wych objawów nielec­zonej celi­akii należą też wysyp­ka, próch­ni­ca czy zmi­any w zachowa­niu: płac­zli­wość, agres­ja, roz­drażnie­nie czy spadek kon­cen­tracji i prob­le­my z nauką.

Aft w jamie istnej i innych objawów można się pozbyć

Diag­nozu­jąc ich prawdzi­wą przy­czynę i rozpoczy­na­jąc odpowied­nią ter­apię. Dzię­ki niej moż­na zad­bać o jeli­ta, odbu­dować kosm­ki jeli­towe i znów zacząć wchła­ni­ać niezbędne skład­ni­ki odży­w­cze.

Zachorowanie na celi­ak­ię jest możli­we u osób z predys­pozy­c­ja­mi gene­ty­czny­mi. Schorze­nie może ujawnić się nato­mi­ast pod wpły­wem różnych czyn­ników, np. spad­ku odpornoś­ci, infekcji, stre­su czy zabiegu oper­a­cyjnego. Jak prze­b­ie­ga diag­nos­ty­ka?

Z powodu gene­ty­cznego podłoża choro­by na początku warto rozważyć badanie DNA. Na pod­staw­ie jego wyniku moż­na całkowicie wyk­luczyć celi­ak­ię (przy braku genów) lub potwierdz­ić gene­ty­czną skłon­ność do zachorowa­nia. Przy wyniku potwierdza­ją­cym real­i­zowane są bada­nia potwierdza­jące (w kierunku prze­ci­w­ci­ał, cza­sem biop­s­ja jeli­ta).

Warto również pamię­tać, że trwała nietol­er­anc­ja glutenu jest chorobą dziedz­iczną – jeśli zostanie wykry­ta u Ciebie, Two­jego dziec­ka lub bliskiego krewnego, warto prze­badać również innych członków najbliższej rodziny (rodz­iców, dzieci i rodzeńst­wo chorego). To pozwala mieć pewność co do stanu swo­jego zdrowia i w razie potrze­by zareagować odpowied­nio szy­bko.

celiakia


Źródła:

[1] K. Skrzelews­ka, M. Czer­wion­ka-Szaflars­ka, Anal­iza zmi­an w jamie ust­nej u dzieci, młodzieży i młodych dorosłych z chorobą trzewną, „Przegląd Pedi­atryczny” 2004, 34, 1.

[2] L. Postek−Stefańska, J. Kalacińs­ka, A. Wierzbic­ka, B. Kali­ta, M. Ślimok, A. Siko­ra, M. Brzoza, Stan narzą­du żucia u dzieci z ciężki­mi aler­gia­mi pokar­mowy­mi i zespołem złego wchła­ni­a­nia, „Den­tal and Med­ical Prob­lems” 2003, 40, 2.